Singapore

1. Đến Singapore mới hơn 10 ngày nhưng càng lúc mình càng cảm thấy bất ngờ với nền giáo dục Singapore.

Mình có cảm tình trước hết với NUS, nhất là với cái kí túc xá thoải mái và tiện nghi. Tuy nhiên không dừng lại ở đó, sự ngạc nhiên với giáo dục sau ĐH ở Singapore càng ngày càng mạnh mẽ, nhất là ở cái cách họ đầu tư cho giáo dục để chiêu hiền đãi sĩ.

Một người bạn mình, vừa tốt nghiệp ĐH ở Việt Nam, được nhận vào làm việc ở một lab trong NUS với mức lương trong khoảng 2500 – 3500 SGD (mình không thể nói con số cụ thể :D). Đây là ngạc nhiên đầu tiên khi vừa đến Singapore. Ở Sing mức sống tương đối cao, nhưng với 1000 SGD thì 1 người chưa có gia đình có thể sống khá thoải mái. Giá thuê nhà ở Singapore khoảng 400-500 SGD/tháng, nhưng nếu chỉ cần một chỗ ở với tiện nghi tối thiểu (để có thể ở trên lab từ 9h sáng đến 9h tối, về nhà chỉ để ngủ) thì chỉ cần khoảng 200-300 SGD. Với người có thói quen nông dân, thích quy mọi thứ tiền (tệ) ra thành lúa như mình, thì mức lương này có thể gọi là ngất ngưởng. Yêu cầu cho một vị trí như vậy cũng không có gì quá to tát: bạn chỉ cần tốt nghiệp đại học với điểm số cao (GPA trên 8 chắc là đủ) tại một trường “có tiếng” ở VN, đồng thời chứng minh được với prof là bạn có thể làm việc, thì sẽ được nhận. Không TOEFL hay IELTS (chỉ cần nói cho prof hiểu, và hiểu prof nói), không GRE, không yêu cầu publication.

Nếu không muốn đi làm bình thường, bạn có thể xin học bổng để làm PhD (không cần có bằng Master) trong vòng 4 năm. Những học bổng của chính phủ Singapore như SINGA có thể cung cấp cho bạn khoảng 1.100 – 1.700 SGD/tháng. Mỗi  năm có 240 học bổng SINGA cấp cho tất cả các ngành vào tất cả các lab của 3 trung tâm lớn ở Singapore là NUS, NTUA*STAR. Tất cả những gì bạn cần là bằng ĐH (Master cũng được nhưng không nhất thiết), sau đó liên hệ trực tiếp giáo sư của 3 trường trên, và apply học bổng SINGA. Đương nhiên khác với đi làm bình thường, sau thời gian “đi làm PhD” (với lương thấp hơn) thì bạn sẽ có bằng PhD. Theo một số bạn bè thì không có yêu cầu lớn về publication trong thời gian làm PhD, tuy nhiên có lẽ cái này tùy thuộc vào prof.

Ngoài ra, còn có thể apply học bổng A*STAR Graduate Scholarship (hoặc ở đây) với yêu cầu tương đương. Điểm khác biệt là bạn cần thi GRE, nhưng bạn mình nói rằng kì thi này được tổ chức ở ngay NUS, chứ không phải là GRE của ETS. Hơn hẳn SINGA, chương trình A*STAR trị giá 3.300 SGD/tháng, trong vòng 4 năm, đồng thời hỗ trợ luôn chi phí dự hội nghị, mua sách/máy tính/học phí/bảo hiểm… Sau khi kết thúc 4 năm thì được A*STAR cấp tiền đi làm Post doc ở các trường danh tiếng. Cam kết duy nhất là phải làm việc cho A*STAR tối thiểu 3 năm sau khi học.

Nhưng đó không gọi là “cam kết”, mà nên gọi là cơ hội. Một người có bằng PhD làm việc ở trường ĐH hoặc trung tâm nghiên cứu của Singapore (tương đương với post doc trong hệ thống giáo dục Mỹ) có mức lương khoảng 5.000-6.000 SGD/tháng. Nếu có profile tốt thì có thể nhận được khoảng 7.000 – 8.000 SGD/tháng. Mình gặp một anh VN có bằng PhD đang làm ở Sing, anh đưa cả vợ, con, ông bà từ VN sang Sing sống. Bạn mình nói rằng mức lương của anh có thể phải đến 10.000 SGD/tháng mới có thể chu toàn cho gia đình như thế.

Trong khi các nước khác đang trong thời kì khủng hoảng: TQ không ổn định, Nhật bản gặp khó khăn sau thảm họa, các nước EUphải cứu trợ lẫn nhau để không phá sản, thì việc tiếp tục duy trì chính sách rộng  rãi như vậy thể hiện cam kết lâu dài của Singapore cho giáo dục và khoa học. Tất nhiên mình chỉ ở Sing có vài ngày nên không thể càm nhận những luồng sóng ngầm bên dưới xã hội Sing, mà có lẽ ở nước nào cũng có (chẳng hạn sự thâu tóm quyền lực của những người họ Lý trên đất nước này, hay sự mâu thuẫn /phân biệt có thể có giữa những người nhập cư đa sắc tộc ở Singapore, mà trong điều kiện bình thường thì có thể khỏa lấp bằng những từ hoa mĩ như hội nhập, hòa quyện, giao thoa văn hóa v.v… nhưng trong thời kì căng thẳng thì có thể sẽ dẫn đến hậu quả tai hại), nhưng rõ ràng sự đầu tư này là hết sức đáng nể.

Vậy giờ bàn tới chất lượng nghiên cứu KH. Đương nhiên chỉ vài ngày nên mình không thể có đánh giá định lượng nào cả, nhưng mình có thể nhìn thấy cái cách các trung tâm nghiên cứu ở Sing thu hút người làm nghiên cứu, tích cực tổ chức các sự kiên khoa học để lôi kéo sự chú ý v.v… Tất nhiên việc publication và chất lượng publication tùy vào lab và tùy giáo sư nên không thể nói một cách tổng quát, nhưng bạn mình làm ở đây và một số người khác cũng thừa nhận là Sing có những dự án rất tham vọng, được tài trợ không chỉ từ Chính phủ (Bộ Quốc phòng Singapore là một trong những cơ quan như thế) mà còn nhiều chương trình hợp tác với các viện ở châu Âu và Mỹ. Singapore cũng thu hút được lượng đáng kể nhà nghiên cứu từ EU, Australia và Mĩ về hoạt động trong các trung tâm ở đây. (Bàn về chất lượng publication thì mình nghe các anh VN đang học PhD ở đây nói rằng một số porf ở NUS chỉ thích publish ở hội nghị top, không bao giờ cho nộp hội nghị/tạp chí xoàng :D)

Những bạn VN có ý định học sau ĐH ở nước ngoài chắc hẳn đã từng băn khoăn “đi đâu, làm gì”. Tất nhiên không có công thức nào phù hợp với tất cả mọi người, nhưng mình tin rằng mỗi người đều có một mục đích riêng khi muốn học sau Đại học. Đó có thể là vì muốn học cho biết, học để có cái bằng, học để tìm công việc tốt hơn, học để theo đuổi đam mê khoa học điên khùng nào đó, học để khẳng định mình, học để kiếm tiền nhiều hơn, hoặc thậm chí đi học vì không thể tìm được việc làm. Mục đích, động lực nào cũng có lí khi đặt trong ngữ cảnh của nó, thành ra với mỗi mục đích nhất định thì lựa chọn phù hợp với mục đích là lựa chọn tối ưu nhất.

Mình sẽ phắn khỏi Sing trong 2 ngày nữa, và có lẽ sẽ còn rất lâu mới quay trở lại. Những ấn tượng này có thể đúng, có thể sai, và trong vài chục năm tới thì không biết tình hình sẽ thế nào, hơn nữa cũng chỉ là góc nhìn khá hẹp từ ngành CNTT, và mình cũng không có bất kì dự đoán hay kì vọng gì, nhưng rõ ràng với sự ưu đãi như vậy, giáo dục Singapore đáng được ngưỡng mộ.

____________________________________

2. Từ ngày đến Singapore thì một trong những câu hỏi lớn của mình là tại sao kinh tế Singapore lại phát triển nhanh như vậy. Đất nước này quá nhỏ, ít tài nguyên, nên các ngành công nghiệp truyền thống không phải là thế mạnh. Thậm chí mình vào nhà hàng McDonald, mọi thứ dường như đều được mang sang từ Malaysia. Từ cái khăn giấy, cốc nhựa đến lon Pepsi đều có dòng chữ nhỏ: Printed in Malaysia, Manufactored in Malaysia v.v…

Câu trả lời đương nhiên là dịch vụ. Nhưng mình không hài lòng với câu trả lời đơn giản vậy. Dịch vụ là dịch vụ gì? Đi ngoài đường, mình không thể nghĩ ra cách nào để chính phủ Singapore kiếm được nhiều tiền đến thế. Đương nhiên mình có để ý đến thuế GST 7% trên mọi hóa đơn ở Singapore, nhưng chẳng lẽ 7% trên mỗi hóa đơn tại hàng ngàn siêu thị, trung tâm mua sắm… tổng cộng lại thực sự nhiều đến thế?

Mãi đến khi mình vào thăm bảo tàng Asian Civilization thì mới tìm được câu trả lời thích hợp (bảo tàng này thực sự thú vị, trong đó có cả một cái trống đồng Đông Sơn, tranh Hàng Trống, tượng phật nghìn mắt nghìn tay v.v… của  Việt Nam. Không biết các bạn Singapore đã trả bao nhiêu tiền cho bọn buôn lậu đồ cổ để rinh những thứ này về).

Một bộ phận quan trọng của kinh tế Singapore là dịch vụ hàng hải. Cảng Singapore là cảng biển lớn thứ 2 trên toàn thế giới về số lượng tàu và container, chỉ xếp sau Shanghai của các bạn Khựa. Có lẽ đây là một trong những nguồn thu nhập lớn của  Singapore (Từ kí túc xác NUS, thỉnh thoảng mình có thể nghe tiếng còi tàu từ cảng Jurong, chắc nằm gần đó).

Nhưng tại sao lại là cảng biển? Câu trả lời từ trong bảo tàng là do vị trí địa lí của Singapore, và do một loại gió gọi là Monsoon. Singapore nằm trên đường biển từ châu Âu sang châu Á, cụ thể là Tung Của (một dạng con đường tơ lụa trên biển). Monsoon là gió mậu dịch (bạn nào học Địa lí cấp 2 chắc còn nhớ), thay đổi chiều giữa các mùa, và hoạt động rất mạnh trên vùng biển  Đông, thành ra ngày trước khi tàu còn chạy bằng sức gió thì những con tàu từ châu Âu đi đến châu Á và ngược lại đôi khi phải dừng lại ở Singapore hàng tháng trời chờ chiều gió thuận lợi mới có thể đi tiếp được. Sau này khi Australia là thuộc địa của  Anh thì Singapore cũng là điểm trung chuyển cho những chuyến tàu chở hàng hóa khai thác được từ Australia về Anh (vì thế nên người  Anh cũng chiếm luôn Singapore làm thuộc địa).

Nằm ở vị trí đắc địa và lại có gió trời hỗ trợ như thế, nhưng Singapore sẽ chỉ mãi mãi là làng chài bé nhỏ của đế chế Srivijaya, nếu như người  Anh không đến đây, và một người  Anh là Sir Thomas Stamford Raffles không đặt chân đến nơi này. Chính Raffles là người lên kế hoạch thay đổi  Singapore từ một làng chài bé nhỏ trở thành thương cảng nhất nhì thế giới, đã “thay đổi định mệnh” của mảnh đất bé nhỏ nằm tách khỏi lãnh thổ Malaysia này. Ngày nay trên bờ sông Singapore, ngay sau bảo tàng Asian Civilization, gần Clake Quay, người ta có thể thấy tượng của  Raffles tại nơi mà ông lần đầu tiên đặt chân lên Singapore. Nhiều khu phố, khách sạn sang trọng ở Sing cũng mang tên ông.

Thực tế thì ngành dịch vụ chiếm 73% GDP Singapore năm 2009. Tất nhiên sản xuất đồ điện tử, hóa chất… cũng đóng vai trò đáng kể, nhưng nó thuộc vào phần công nghiệp 26% GDP. Mình không có ý định khảo sát lịch sửkinh tế Singapore, chỉ là để trả lời 1 thắc mắc nho nhỏ nhiều khi lại mất thời gian hơn trông đợi khá nhiều.

Advertisements

7 comments

  1. E chờ mỗi câu này :)) Lương thì chắc là dư sống, nhưng nó thuê post-doc theo thời gian 3-4 năm nên sau 3-4 năm phải đảm bảo là làm tiếp chỗ đó, hoặc tìm chỗ khác được, nếu không thì phải quay về. Nói chung short-term thì tốt nhưng long-term thì tùy. Đương nhiên tùy mỗi người thích thế nào nữa mà a 😀 Thích nghi dc với sự thay đổi (nếu có) thì ok thôi.

  2. “Điểm khác biệt là bạn cần thi GRE, nhưng bạn mình nói rằng kì thi này được tổ chức ở ngay NUS, chứ không phải là GRE của ETS”

    Chào anh, em rất quan tâm đến học bổng A*star này, anh có thể cho e biết email của bạn anh em hỏi 1 chút được không? Cảm ơn anh nhiều!!!!

  3. Mình ko có bạn nhận A*STAR, nhưng bạn có thể liên hệ trực tiếp với giáo sư và hỏi những vấn đề này. Mình chỉ có vài bạn ở Sing, trong đó có 1 số được SINGA thôi 🙂

  4. Chào anh.
    Em quan tâm về học bổng du học ở Singapore, nên tình cờ đọc được bài viết của anh. Em có thể nộp đơn cùng lúc học bổng A*STAR và SIGNA được không anh?
    Cảm ơn anh trước 🙂

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s